Suche oko – diagnostyka i leczenie
Zespół suchego oka
Diagnostyka suchego oka i autologiczne krople z osocza bogatopłytkowego (PRP)
Zespół suchego oka jest wieloczynnikową chorobą powierzchni oka. Wiąże się z utratą równowagi filmu łzowego i może występować w różnym wieku.
Objawy nie zawsze wskazują na jedną przyczynę. Dlatego przed dobraniem leczenia ważny jest wywiad oraz badanie okulistyczne.
Do częstych objawów należą:
- uczucie „piasku pod powiekami”
- uczucie ciała obcego
- pieczenie
- uczucie suchości
- zaczerwienienie
- nadmierne łzawienie
- ból i światłowstręt
- okresowe pogorszenie ostrości widzenia
Zespół suchego oka
Zadbaj o oczy
Objawy mogą nasilać się podczas długiej pracy przy ekranie, noszenia soczewek kontaktowych, przebywania w suchym lub klimatyzowanym pomieszczeniu oraz przy zbyt rzadkim albo niepełnym mruganiu. Ryzyko zwiększają również niektóre choroby, leki i wiek. Przyczyny mogą się łączyć, dlatego sposób postępowania dobiera się po badaniu.
Zobacz mechanizm
Co dzieje się z filmem łzowym między mrugnięciami?
Mrugnięcie rozprowadza łzy po powierzchni oka. Jeżeli film łzowy jest niestabilny albo zbyt szybko paruje, może przerwać się przed kolejnym mrugnięciem.
Po pełnym mrugnięciu
Film łzowy jest rozprowadzany po rogówce. Nawilża powierzchnię oka i pomaga utrzymać równą powierzchnię optyczną.
Łzy stopniowo parują
Między mrugnięciami warstwa łez staje się cieńsza. Suche powietrze i rzadsze mruganie mogą przyspieszać ten proces.
Niestabilny film może się przerwać
Miejscowe przerwanie filmu łzowego może wiązać się z pieczeniem, uczuciem ciała obcego albo okresowym pogorszeniem widzenia.
Sam objaw nie wystarcza do rozpoznania
Lekarz łączy wywiad i ocenę objawów z badaniem powierzchni oka oraz wybranymi testami ilości i stabilności filmu łzowego.
Źródła: TFOS DEWS II — film łzowy oraz TFOS DEWS II — mechanizm suchego oka.
Rozpoznanie zespołu suchego oka
Diagnostyka okulistyczna
Kwestionariusz
Krótki kwestionariusz pomaga uporządkować objawy i ocenić, jak wpływają na codzienne życie. Stosuje się między innymi DEQ-5, OSDI lub SPEED.
Badanie lekarskie
Lekarz ocenia powierzchnię oka, powieki, rzęsy i sposób mrugania. Pyta także o choroby, leki, soczewki kontaktowe i warunki, w których nasilają się objawy.
Test Schirmera
Pasek bibuły umieszczony przy dolnej powiece pomaga oszacować wydzielanie łez. Zależnie od celu badania test może być wykonywany bez znieczulenia albo po zastosowaniu kropli znieczulających.
Wyniku nie ocenia się w oderwaniu od objawów i innych badań. Test jest szczególnie pomocny przy podejrzeniu znacznego niedoboru wodnej części łez.
BUT — czas przerwania filmu łzowego
Badanie ocenia czas od mrugnięcia do pierwszego przerwania filmu łzowego. Można je wykonać z fluoresceiną albo metodą bezkontaktową. Krótszy czas może wskazywać na mniejszą stabilność filmu łzowego, ale wynik interpretuje się razem z pozostałymi elementami badania.
Osocze bogatopłytkowe
Leczenie
Autologiczne krople z osocza bogatopłytkowego (PRP) przygotowuje się z krwi pacjenta według określonego, jałowego protokołu. Jest to preparat krwiopochodny, a nie zwykłe „sztuczne łzy”. Zawiera składniki pochodzące z własnego osocza pacjenta.
Krople PRP można rozważyć u wybranych pacjentów z chorobami powierzchni oka, zwłaszcza gdy standardowe postępowanie nie daje wystarczającego efektu. O kwalifikacji, dawkowaniu i kontroli decyduje okulista. Odpowiedź na leczenie może być różna.
Więcej o preparatach krwiopochodnych w leczeniu powierzchni oka: TFOS DEWS II — leczenie zespołu suchego oka.
Pierwszy krok
Kwalifikacja i zlecenie lekarza okulisty.
Drugi krok
Przed pobraniem należy przekazać lekarzowi pełną listę leków, w tym leków przeciwzapalnych i przeciwkrzepliwych. Nie wolno odstawiać ani zmieniać leków samodzielnie. Ewentualną zmianę leczenia ustala lekarz prowadzący. Należy także zastosować się do przekazanych zaleceń dotyczących posiłków.
Trzeci krok
W dniu pobrania pacjent powinien być dobrze nawodniony i w dobrym stanie ogólnym. Pobraną krew poddaje się wirowaniu, a przygotowany materiał dzieli na jednodawkowe pojemniki. Dokładne zasady mrożenia, rozmrażania, przechowywania i używania kropli pacjent otrzymuje wraz z preparatem.
Zadbaj o wzrok swój i swojego dziecka
Oferujemy kompleksową opiekę okulistyczną dla dzieci i dorosłych – od profilaktyki po nowoczesne leczenie.